HETMAN STANISŁAW ŻÓŁKIEWSKI

Hetman Stanisław Żółkiewski (1547–1620) wzór żołnierza i obywatela, jeden z najwybitniejszych wodzów w dziejach polskiego oręża, magnat, polityk, pisarz i pamiętnikarz. Urodził się w rodzinie szlacheckiej pod Lwowem, karierę rozpoczął u boku Jana Zamoyskiego, doświadczonego wodza i kanclerza. Pełnił liczne funkcje państwowe oraz wojskowe m.in. sekretarza królewskiego, hetmana polnego koronnego, kasztelana lwowskiego, wojewody kijowskiego, a od 1618 r. hetmana i kanclerza wielkiego koronnego. Brał udział we wszystkich wojnach toczonych przez Rzeczpospolitą w drugiej połowie XVI wieku i początkach XVII wieku. Zwyciężał, dowodząc samodzielnie w wielu kampaniach przeciwko Rosji, Szwecji, Kozakom, Turcji oraz Tatarom. 4 lipca 1610 roku w bitwie pod Kłuszynem pokonał ponad 30-tysięczną armię połączonych wojsk rosyjskich i szwedzkich mając do dyspozycji tylko około 3 tysięcy jazdy, m.in. husarii. Po zwycięskim wkroczeniu do Moskwy, podpisał układ z bojarami rosyjskimi, na mocy którego polski królewicz Władysław został ogłoszony carem Rosji. W 1611 roku sprowadził do Warszawy zdetronizowanego cara Rosji, który złożył królowi polskiemu Zygmuntowi III Wazie tzw. Hołd ruski. Swoje doświadczenia i wspomnienia opisał na kartach dzieła literatury pamiętnikarskiej: „Początek i progres wojny moskiewskiej”. Hetman Stanisław Żółkiewski zginął bohatersko w 1620 roku broniąc Rzeczypospolitej przed Turkami w walkach pod Cecorą. W ostatnich chwilach życia odmówił porzucenia żołnierzy i salwowania się ucieczką a z jego śmiercią związana jest sentencja Horacego: „O, jak słodko i dostojnie jest umierać za ojczyznę”. Na nagrobku hetmana Żółkiewskiego umieszczono napis: „Powstanie kiedyś z kości naszych mściciel”. Przepowiednia się sprawdziła – jego prawnukiem był Jan III Sobieski, król Polski, pogromca Turków. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 400-lecie śmierci hetmana Stanisława Żółkiewskiego ustanowił rok 2020 jego Rokiem. Animacja „Hetman”, opowiadająca o losach hetmana Stanisława Żółkiewskiego, jego mieście, Żółkwi, oraz zwycięskich bitwach, w których brał udział. Film prezentuje także słynne postaci, z którymi Stanisław Żółkiewski zetknął na różnych etapach życia.